Projecten

Foto: Harry Cock Fotografie

Meer foto’s van Ingeborg Dennesen Fotografie en Vormgeving onder de tekst

OPEN STUDIO PROJECT KHAN YOUNIS (GAZA)

Stichting Holland Office for Personal Encouragement

De stichting ontwikkelt en begeleidt op dit moment projecten in Gaza. Het programma is bedoeld voor kinderen in Khan Younis en omgeving die als gevolg van de Israëlisch-Palestijnse oorlog zijn getraumatiseerd. De activiteiten zijn enerzijds gericht op rehabilitatie en ontwikkelen van mogelijkheden bij gehandicapte kinderen en anderzijds op begeleiding van getraumatiseerde kinderen.

Gaza

Een gegeven waar vaak aan voorbij wordt gegaan is het feit is dat de Gazastrook afgesloten is van de buitenwereld. Er zijn heel veel goed opgeleide dertigers die nog nooit Gaza uit zijn geweest. Gaza is 42 km lang en 5 km breed (te vergelijken met Texel). Op dit stuk land wonen 1,2 miljoen mensen. Zij voelen zich opgesloten, van de wereld afgesneden en door diezelfde wereld in de steek gelaten.

Project-filosofie

In het gebied waar wij werken wordt sinds jaren oorlog afgewisseld met gewapende vrede. Het gevolg van de omstandigheden is grote armoede en gebrek aan perspectief. Dit resulteert in een situatie die leidt tot zowel individuele als collectieve depressiviteit, desinteresse en verstoorde communicatie. Wij gaan er van uit dat kunst verbanden kan leggen die niet voor de hand liggen. Via kunst is het mogelijk openingen in iemands denken te forceren en daardoor een aanzet te geven voor het zien van mogelijke andere oplossingen. Hierdoor kan apathie doorbroken worden.

Wij hopen via de kunst het voorstellingsvermogen van de kinderen dusdanig te activeren dat wij ze in contact brengen met fundamentele ervaringen in het gevoelsleven dat ieder kind nodig heeft om zich te ontwikkelen.

Achtergrond

De huidige Intifada duurt al ruim drie jaar. Voor de mensen in de Gaza betekent dit dat er iedere nacht geschoten wordt, huizen met de grond worden gelijk gemaakt en tanks door de straten rijden. Iedereen kan zomaar slachtoffer worden van geweld. Je huis is niet meer veilig. Het eigendomsrecht geeft geen enkele vorm van bescherming. ’s Nachts slaapt men slecht. Men wordt geconfronteerd met vernederingen en beheerst door angst. Opgeschoten jongens spelen overdag een heldenrol. Zij willen realiseren wat hun ouders niet tot stand hebben kunnen brengen, maar ‘s nachts zijn het armzalige bedplassers. Kinderen hebben soms zoveel angsten doorstaan dat zij weigeren te praten. Anderen zijn zo druk en hyperactief dat ze niet te mannen zijn. Het zijn deze groepen kinderen, die later zelf mee moeten helpen vorm te geven aan hun samenleving. Wij willen, hoe bescheiden ook, extra handvatten aanreiken zodat de kinderen hieraan later een betere bijdrage kunnen leveren.

Werkmethode

De stichting leidt (kunstenaar)docenten op. Ieder project dient draagvlak te hebben binnen de gemeenschap. Er wordt eerst geïnventariseerd waar behoefte aan is. Het uiteindelijke doel is het zelfstandig functioneren van het project.

Gedurende werkbezoeken vanuit onze stichting, wordt geleerd hoe men een project ter plaatse moet ontwikkelen, leiden en uitvoeren. De activiteiten hebben altijd de kunst(en) als uitgangspunt. We streven ernaar om met enkele bezoeken per jaar te volstaan. Vanuit Nederland wordt het project met behulp van distance-learning intensief begeleid. Ten behoeve van de begeleiding wordt aan de docenten en geïnteresseerden Engelse les gegeven.

Wij werken vanuit wederkerigheid. Dit houdt in dat als wij een spel introduceren wij ook een spel willen leren. Als wij met een verhaal gaan werken uit onze cultuur willen wij geïnformeerd worden over een verhaal uit dat gebied.

Ons team in Khan Younis is verplicht iedere zaterdag bijeen te komen om de afgelopen week te bespreken en nieuwe ideeën te genereren of vorm te geven. Aansluitend wordt er een rapportage opgesteld voor de begeleiders in Holland. Op deze manier worden de docenten steeds gedwongen samen te werken en zich uit te spreken.

Eén van de eisen die steeds aan het team worden gesteld is dat zij werken aan het contact met de buitenwereld. Na afronding van ieder project dient een presentatie plaats te vinden. De docenten worden zo extra getraind in organiseren en presenteren. Hierdoor krijgt de buitenwereld te zien en te horen wat zich afspeelt in de open studio.

Voor de presentatie is het nodig dat ouders, familie en geïnteresseerden worden uitgenodigd. Op feestelijke wijze proberen we de ouders te stimuleren om het gedachtegoed vanuit de open studio verder te ontwikkelen in de eigen huiselijke omgeving.

Omvang

Op dit moment (2004) werken er ter plaatse 20 begeleiders. Het vaste team van betaalde medewerkers bestaat uit een 6-tal (kunstenaars)activiteitenbegeleiders, een sportleraar, 2 psychologen, 2 musici en een maatschappelijk werker. De overige medewerkers zijn op vrijwillige basis verbonden aan het project.

In het programma worden thans ca. 420 kinderen wekelijks begeleid.

Activiteiten

Verhalen omzetten in beeld:

De kinderen verzamelen in het atelier en worden ingedeeld in groepen naar vermeende capaciteit of handicap. Zo zijn er bijvoorbeeld veel dove en blinde kinderen. Ook polio komt nog regelmatig voor.

Vervolgens gaan de groepen naar een plek waar een verhaal verteld wordt. Het verhaal is de leidraad voor de diverse opdrachten die gegeven worden in de verschillende disciplines: muziek, schilderen, beweging, fotografie etc. Aansluitend wordt een spel besproken en gespeeld in de context van het verhaal.

Het doel van de spelen is meerledig. Allereerst het stimuleren van de verbeelding, maar eveneens de beweging, het loskomen, plezier hebben en de kennismaking met docenten en elkaar. Na het spel gaan we naar de diverse studio’s waar de verbeelding aan de macht is.

Een apart onderdeel van het programma vormen de zomerkampen. Aan deze zomerkampen nemen ongeveer 3000 kinderen deel. Bij de kampen zijn minimaal 80 begeleiders betrokken. De stichting legt meestal vlak voor de start van de zomerkampen een extra bezoek af om de medewerkers en vrijwilligers te trainen, nieuwe werkmethoden, spellen en concepten in te brengen.

Begeleiding

Vanuit Nederland wordt het project algemeen begeleid door een vast vrijwillig team, te weten Willem Vugteveen (zelfstandig rehabilitatiedeskundige GGZ Drenthe en adviseur bij verschillende gemeenten) en Ingrid Rollema (beeldend kunstenaar en directeur van de Vrije Academie in Den Haag).

De muziekactiviteiten en coaching van de psychologen wordt sinds kort vorm gegeven door Gaby Wijzenbeek en Niek van Nieuwenhuijzen.

Verder is er een wisselend team van verschillende kunstenaars actief, die vanuit hun eigen disciplines bijdragen leveren aan het project.

Behaalde resultaten

Er is thans een team ter plaatse dat in staat is om de kinderen uit de doelgroepen zelfstandig hulp te bieden.

De stichting heeft vanuit een nulpositie in 1995 thans de beschikking over een groot schildersatelier, een muziekruimte, een bibliotheek, een sportruimte en een computerwerkplaats.

Het project heeft inmiddels op 2 plaatsen in Rafah navolging gevonden. Rafah is het door de oorlog zwaarst getroffen gebied in de Gaza. Tevens heeft het project navolging gevonden in een beachcamp tussen Khan Younis en Gazastad in.

De Universiteit van Gazastad stuurt tijdens onze bezoeken een afvaardiging van studenten die rehabilitatie in hun pakket hebben. Dit verlevendigt de bijeenkomsten en versterkt de uitwisseling de samenleving.

Door exposities en publicaties in Nederland hebben we een bijdrage kunnen leveren aan de beeldvorming over de situatie in de bezette Palestijnse gebieden.

Fotowerk hieronder ter beschikking gesteld door Ingeborg Dennesen Fotografie en Vormgeving 2004